GAIT Gizarte Aldaketa Ikerketa Taldea

GAIT- Gizarte Aldaketa Ikerketa Taldea / Grupo de Investigación sobre Cambio Social (IT-1469-22; GIC21/63) taldeak gizarte garaikidea osatzen duten aldaketa sozioekonomikoak, kulturalak, politikoak, ekologikoak eta teknologikoak ulertzera bideratzen du bere lana.

Ikerketa-ildoak

GAITek gizarte-aldaketaren ardatz komuna lantzen du, elkarri lotutako bost ikerketa-ildoren bidez. Ikerketa-ildo horiek fenomeno anitzak eta konplexuak aztertzeko aukera ematen dute:

1. IDENTITATEAK ETA SUBJEKTIBITATEAK

Ikerketa taldearentzat eta CEICentzat funtsezkoa den lerro honek identitate kolektiboen eta indibidualen eraikuntza, eraldaketa eta gatazka-prozesuak aztertzen ditu egitura sozioekonomiko, kultural, politiko eta ekologikoekin duten harremanean nola egituratzen diren aztertuz. Halaber, tokiko/global, landa/hiri eta tradizional/garai­kide bezalakoen arteko tentsioak ikertzen dira; hala nola, baita identitateak nola uztartzen diren generoa, klasea, etnizitatea eta lurraldeko perten­entzia sentimenduarekin ikertzen ere. Ikuspegi kritiko batetik, aldaketa sozial eta kulturaleko dinamikek, borroka politikoek eta krisi sozioekologikoek modu adierazgarrian baldintzatutako testuinguruetan identitate horiek nola negoziatzen, erresistitzen eta berregituratzen diren subjektibitate berriak sortuz aztertzen da. Era berean, arreta berezia eskaintzen zaie forma sinboliko eta narratiboei, bai eta gizarte garaikideetan prozesu horiek mediatzen dituzten teknologiei ere. 

2. GIZARTE-MOBILIZAZIOA, HERRITAR-PARTE HARTZEA ETA HERRI KULTURA

Ildo honek gizarte-mobilizazioaren, herritarren parte-hartzearen eta herri-kulturaren prozesuak aztertzen ditu, gizarte-aldaketaren dimentsio nagusitzat ulertuta. Antolatzeko dinamikak, diskurtsiboak, afektibo eta sinbolikoak ikertzen dira, krisi eta bazterketa testuinguru lokal eta globaletan, arreta berezia jarriz: Antolaketa-dinamikak, diskurtsiboak, afektiboak eta sinbolikoak aztertzen dira krisi- eta bazterketa-testuinguru lokal eta globaletan, arreta berezia eskainiz (1) eskuin muturrak sistema demokratikoari planteatutako arriskuei; (2) krisi sozioekologiko eta klimatikoaren aurkako borrokei; (3) gentrifikazioaren eta hiri-turistifikazioaren aurkako erresistentziei; eta (4) eskubide sozial, politiko eta kulturalen defentsari satira eta umorea baliatuz (Horizon HE-CL2-CULTURE24/02), baita jaiak, jaialdi alternatiboak, gune autogestionatuak edo memoria-jardunaldiak bezalako antolaketa formak baliatuz ere. Bi hamarkada baino gehiagoko ibilbidea duen lerro hau taldearen oinarrietako bat da, bere garrantzia eta nazioarteko proiekzioa sendotu dituena.

3. ERRONKA SOZIOEKOLOGIKOAK: LURRALDEA, AZPIEGITURAK ETA ONDASUN KOMUNEN KUDEAKETA

Lerro honek krisi sozioekonomiko eta ekologikoek eragiten dituzten inpaktuak eta eraldaketak aztertzen ditu. Zehazki, horiek hiri- zein landa-eremuetako harreman sozialei nola eragiten dieten, azpiegitura materialak nola moldatzen dituzten, eta gizakien zein bestelako izaki bizidunen artean zer-nolako harreman ereduak ezartzen dituzten. Arreta berezia eskaintzen zaie: (1) trantsizio energetikoko prozesuei, klima-aldaketaren erronkei eta sortzen ari diren gobernantza sozioekologikoko forma berriei, hain justu, egokitzapen-, iraunkortasun- eta erresilientzia-mekanismoak aztertuz; eta (2) GAIT kokatzen den lurralde eta inguruengan eragina duten mugaz gaindiko arazoak aztertzen dira, hala nola, ingurumen-justizia, ondasun komunen kudeaketan herritarren parte-hartzeari zein desberdintasun sozialen murrizketari lotutako gaiak barne. Lerro honek ikerketa-taldea ekologia politikoaren, ingurumen-justiziaren eta iraunkortasun globalaren inguruko eztabaida garaikideetan kokatzen du.

4. ADITU-SISTEMAK, HIZKUNTZA ETA ADIMEN ARTIFIZIALA

Lerro honek pertsonen eta (1) gailuen, (2) azpiegituren eta (3) gizatiarrak ez diren agenteen arteko bitartekotza-prozesuek eguneroko bizitza nola eraldatzen duten eta gizarte-aldaketarako dinamikak nola sortzen dituzten aztertzen du. Bereziki, digitala, teknikoa eta ludikoa denaren bitartez “soziala” eta “kulturala” kontsideratzen dena nola eraldatzen ari den ikertzen da. Horrek barne hartzen ditu adimen artifizialeko plataformak, itzultzaile automatikoak eta self-tracking teknologiak (adib. osasun aplikazioak); hala nola, bideojokoak, sistema algoritmikoak eta gizakiak eta gizakiak ez direnak elkarrekin bizi diren ingurune hibridoak, robotak, algoritmoak eta laguntzaile birtualak. Helburua da ulertzea nola gailu horiek, gure elkarreraginen bitartekari izateaz gain, agentzia, soziabilitate eta sormen modu berriak bultzatzen dituzten, lehen pentsaezinak ziren eraldaketa sozial eta kulturalerako bideak irekiz.

5. BERRIKUNTZA METODOLOGIKOA, DIBULGAZIOKOA ETA IRAKASKUNTZAKOA

Ildo hau batez ere Atmosfera Lab Bisualaren baitan garatzen da; honakoa, ikerketa metodologia, kultur sorkuntza eta berrikuntza pedagogikoa uztartzen dituen laborategia da. Bere lana hiru ardatzetan antolatzen da: (1) ikerketa aplikatua eta tesi formatu berriak (sormenekoak eta industrialak), erakunde eta agente soziokulturalekin ikerketa kolaboratzaileak sustatzen dituztenak; (2) euskarri berrietako ekoizpena (zinea, ilustrazioa, fanzineak, podcastak), ikerketaren publikoa zabaltzeko eta dibulgazio zientifikoaren narrazio berriak esploratzeko aukera ematen dutenak; eta (3) irakaskuntza-berrikuntza, ezagutza kolektiboa sortzera bideratutako graduko eta graduondoko ikus-ikaskuntzarako metodologia aktiboak diseinatuz. Helburua ikerketa zorrotzak eta berritzaileak sortzea, gizartearen eta kulturaren transferentzia bultzatzea eta diziplinaz gaindiko eta sormenezko inguruneetan lan egiteko gai izango diren ikertzaileak prestatzea da.

Taldearen osaera

GAITen ibilbidea estuki lotuta dago Identitate Kolektiboen Ikertegia-ren (CEIC, gazteleraz) historiari. Zentro hori 1993an sortu zen, eta ordutik EHUko Soziologia eta Gizarte Laneko Sailari atxikituta dago.

Hala ere, azken hamarkadan GAITek irekitze-prozesu garrantzitsua bizi izan du, EHUko beste sei departamentuetako erreferentziazko ikertzaileak bereganatuz:

• Balioen Filosofia eta Gizarte Antropologia
• Filosofia
• Gizarte Psikologia
• Ikus-entzunezko Komunikazioa eta Publizitatea
• Pintura
• Zientzia Politikoa eta Administrazioa

Horri gehitu behar zaio Atmosfera Lab Bisuala 2024an sortu izana, Balioen Filosofia eta Gizarte Antropologiako Sailari atxikia. Hazkunde horren ondorioz, GAITek nabarmen zabaldu du bere ikerketa-agenda, diziplinarteko izaera sendotu du, eta berrikuntza metodologikoaren eta dibulgazio zientifikoaren bideari ekin dio, ikus-entzunezko formatu berrien bidez.

Ibilbidea